Effectuering van een beslag door middel van aanzegging in het buitenland

Is het mogelijk een beslag te effectueren door middel van een aanzegging welke op grond van de EG-betekeningsverordening buiten Nederland wordt uitgereikt? De aanleiding van een onderzoek naar dit vraagstuk komt voort uit een praktijksituatie waarbij verzocht is beslag te leggen op aandelen in een Nederlandse vennootschap die enkel kantoor houdt in Luxemburg. Voor aandelen worden voor het overgrote deel geen feitelijke aandeelbewijzen uitgegeven. Derhalve laten aandelen zich eigenlijk beter omschrijven als een recht op aandelen. Het recht op een aandeel  is een vermogensrecht dat voldoet aan de omschrijving van artikel 3:6 BW. Een geldvordering is eveneens een vermogensrecht.

De Nederlandse wet biedt een vijftal verschillende mogelijkheden om beslag te leggen op de vermogensrechten. Twee van die vormen van beslag zijn het eigenbeslag en het aandelenbeslag. Juist die beslagen worden gelegd middels aanzegging van het beslag. Bij een eigenbeslag volgt dat uit het feit dat het exploot van beslag en de overbetekening samenkomen in één exploot. Bij het aandelenbeslag volgt dit uit de voorwaarden die bij het leggen van beslag op aandelen zijn opgenomen in de wet. Bij die beslagen is het mogelijk met een grensoverschrijdend karakter geconfronteerd te worden. Bij het eigenbeslag kan de schuldenaar in het buitenland wonen en bij het aandelenbeslag kan je geconfronteerd worden met een situatie zoals beschreven in de vorige alinea. Door het grensoverschrijdend karakter speelt de vraag wat nu precies als moment van beslag kan worden aangehouden. Daartoe wordt aansluiting gezocht bij de discussie over het beslagmoment bij beslag op roerende zaken. Er zijn 3 mogelijkheden te destilleren waarbij mijns inziens er van moet worden uitgegaan dat het moment van beslag dat moment is waarop de gerechtsdeurwaarder zijn exploot opstelt, ondertekent en verstuurt. Juist dit uitgangspunt is gezien de casuïstiek praktisch en geeft de minste problemen.

Nederland volgt bij internationaal beslagrecht het territorialiteitsbeginsel. Dat houdt in dat er juridische grenzen worden gesteld bij de landsgrenzen. Uit de wet volgt dat de Nederlandse gerechtsdeurwaarder enkel bevoegd is ambtshandelingen op Nederlands grondgebied te verrichten. Door het territorialiteitsbeginsel is het voor een Nederlandse gerechtsdeurwaarder enkel mogelijk beslag te leggen op goederen die zich in Nederland bevinden. Het is overigens wel mogelijk om op grond van de EG-betekeningsverordening ambtelijke stukken van de Nederlandse gerechtsdeurwaarder buiten Nederland uit te reiken. Dit maakt echter nog niet dat de ambtshandeling van de Nederlandse gerechtsdeurwaarder ook in het buitenland plaatsvindt. Een uitreiking van een ambtelijk stuk op  grond van de EG-betekeningsverordening is mijns inziens een verlengstuk voor de Nederlandse gerechtsdeurwaarder. Derhalve ben ik van mening dat een aanzeggingsbeslag middels uitreiking op grond van de EG-betekeningsverordening mogelijk zou moeten zijn. Het zou dan nog wel het geval moeten zijn dat het vermogen waarop beslag gelegd wordt gelokaliseerd dient te worden in Nederland.             
Vermogen is vaak onstoffelijk, zodat het lastig is dat vermogen ergens te lokaliseren. Aandelen kunnen worden gelokaliseerd ter plaatse van de statutaire zetel van de betreffende vennootschap. Nederlandse vennootschappen dienen verplicht hun statutaire zetel in Nederland te hebben zodat zij ook op grond van artikel 1:10 BW woonplaats hebben in Nederland. Uit de wet volgt dat je te allen tijde aan de woonplaats van de vennootschap exploot van beslag op de aandelen zou kunnen doen. Derhalve zijn de aandelen in Nederlandse vennootschappen altijd in Nederland te lokaliseren. Beslag op die aandelen is naar Nederlands recht mogelijk. Ook als die Nederlandse vennootschap enkel kantoor houdt buiten Nederland. Vorderingen op naam, waarvoor in tegenstelling tot vorderingen aan toonder of aan order, geen waardepapieren voor zijn uitgegeven laten uit praktisch oogpunt lokaliseren ter plaatse van de debiteur.  Bij een eigenbeslag op een vordering betekent dit dat de vordering geacht wordt zich te lokaliseren ter plaatse van de beslaglegger. Beslag op die vordering middels eigenbeslag is derhalve mogelijk en dus ook middels aanzegging die in het kader van de EG-betekeningsverordening buiten Nederland wordt uitgereikt.

Tot slot is de vraag of het beslag ook kan worden uitgewonnen. Uit het systeem der wet volgt dat een naar Nederlands recht gelegd beslag ook naar Nederlands recht kan worden uitgewonnen. Bij een eigenbeslag geschiedt dat door middel van verrekening. Bij een aandelenbeslag geschiedt dat door executoriale verkoop van de aandelen nadat de rechter daartoe op verzoek van de beslaglegger heeft beslist. In de praktijksituatie is getracht het beslag daadwerkelijk te leggen door middel van een aanzegging gedaan met behulp van de EG-betekeningsverordening. Onderhavige zaak ligt thans nog bij de rechter die zich moet buigen over de verkoop van de aandelen. Daarbij zal zij zich ook moeten buigen over de rechtsgeldigheid van het gelegde beslag.

WIj houden u op de hoogte.

Jeroen Snoek,
kandidaat-gerechtsdeurwaarder

Meld je aan

Meld je aan voor onze nieuwsbrief

Ongeldige invoer
Ongeldige invoer
Ongeldige invoer